De toekomst van de parochiekerken staat al een tijdje hoog op de agenda in Vlaanderen. De vraag naar de invulling ervan wordt meestal gesteld in economische of functionele termen: kunnen we de kerk ombouwen tot een bibliotheek, crèche of theaterzaal? Tijdens de ontwerpstudio ‘Van God Los’ aan de Faculteit Architectuur van de ku Leuven ging een groep masterstudenten een stap verder. Na zorgvuldige lectuur van een aantal kerken in Zwalm – de gemeente met het hoogste aantal parochiekerken per inwoner in Vlaanderen – gingen ze na welke rol de gebouwen kunnen spelen in de (her)programmering of (her)structurering van het omliggende ruimtelijke en sociale weefsel. Ze ontwikkelden mogelijke toekomstscenario’s voor de parochiekerken die het kerkenbeleidsplan niet wil behouden voor erediensten. Het gaat daarbij niet om concrete voorstellen voor herbestemming, maar om denkoefeningen die de kwaliteiten van deze gebouwen tastbaar maken en de verbeelding uitdagen.

Het scenario van Gabrio Rogiers en Lien Vlerick voor de Onze-Lieve-Vrouw-van-Zeven-Weeënkerk in Sint-Maria-Latem maakt gebruik van de omvang en zichtbaarheid van de kerk langs de drukke Latemdreef om er een theaterzaal van te maken op schaal van Zwalm. De tribune in de middenbeuk telt 150 plaatsen, toegankelijk via passages op verschillende niveaus, waardoor een bijzondere beleving van de kerkruimte mogelijk wordt. De foyer in het oudste gedeelte van de kerk vormt de schakel met de buitenruimte, een ommuurde tuin op maat van de buurt, die steeds toegankelijk is. De ‘kast’ in de plint onder de kerk bevat opbergruimte voor stoelen en tafels, een bar, sanitair en een doorsteek naar de kleedruimtes in de kerk. Aan de andere kant voorzien de studenten een platform dat dienstdoet als podium of evenementenpleintje. Door te spelen met de topografie creëren ze zo een multifunctioneel, cultureel hart voor de hele Zwalmstreek, wat ook de lokale gemeenschap ten goede komt.