Architectuurprijzen zijn er genoeg, zo lijkt het wel. Verschillende steden, bedrijven of professionele organisaties zetten met de regelmaat van de klok gebouwen of hun ontwerpers in de bloemetjes. En terecht. Je kunt nooit genoeg over architectuur spreken. Maar een architectuurprijs is meer dan zijn prijsuitreiking. Dat bewijst opnieuw de Brussels Architecture Prize, een initiatief van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, georganiseerd door A+ in coproductie met Urban. Na een succesvolle eerste editie in 2021 werd meteen het traject van deze editie uitgestippeld. Want deze prijs wil niet alleen vieren, maar ook bevragen. Hij is een middel om de maatschappelijke urgenties die vandaag spelen te onderzoeken door de lens van de gebouwde ruimte. Want architecten en stedenbouwkundigen zitten mee aan de knoppen van de samenleving. Of het nu gaat om betaalbaar wonen, duurzaam bouwen, klimaattransitie, circulaire economie of kwalitatieve openbare ruimte met genoeg plek voor voetgangers en fietsers: steeds opnieuw speelt een ruimtelijke opgave. De visie van de architect op die urgenties heeft een grote impact op de vormgeving van de stad. En als deze voorafgegaan wordt door uitmuntend en verantwoord opdrachtgeverschap en een progressief, out-of-the-box architectuurbeleid, krijgt ze vleugels.

Als grootste stad van België, als hoofdstad van Europa, als aankomststad en multiculturele meltingpot heeft Brussel hierin een voorbeeldfunctie. Het heeft ook alle troeven om die waar te maken: een interessante economische positie, talrijke publieke en private bouwheren en de aanwezigheid van een grote groep getalenteerde ontwerpers. Dat resulteert in een indrukwekkende architecturale productie, wat ook de internationale jury van de Brussels Architecture Prize niet is ontgaan. “Ik ben onder de indruk van de veelheid, de kwaliteit en de diversiteit van de ingediende projecten”, verklaarde de Deense architecte Dorte Mandrup, voorzitter van de jury. De genomineerde projecten voor deze prijs bewijzen eens te meer dat architecten de heikele thema’s niet uit de weg gaan, en niet terugschrikken voor complexe stedenbouwkundige situaties, hyperdensiteit, alternatieve bouwwijzen en inclusieve, participatieve processen. De uitdagende en steeds veranderende ruimtelijke condities die eigen zijn aan Brussel, maken van deze stad een laboratorium waar experiment – als het zuurstof krijgt – de blauwdruk kan vormen voor het bouwen van morgen, en zo een kweekvijver vormt voor de komende generatie architecten.

Deze prijs huldigt projecten in vier categorieën: publieke ruimte, de kleine interventie, de grote ingreep, en ‘extra muros’, waarin Brusselse bureaus hun werk buiten de ge-westgrenzen tonen. In elk van deze categorieën koos de jury een laureaat, maar het is de productie in haar geheel, de 24 genomineerde projecten, die de Brussels Architecture Prize inhoud verleent. Een tentoonstelling in de Ravenstein-galerij bood zes weken lang een overzicht van deze projecten. Dankzij een reeks rondleidingen werden alle projecten opengesteld voor het grote publiek. De ontwerpers gingen in een reeks van vier debatten in samenwerking met CIVA in gesprek over de maatschappelijke thema’s die de genomineerd projecten doorsnijden, en koppelen die terug naar het beleid. De Promising Young Architect Award stimuleert jong, lokaal, opkomend talent. De Lifetime Achievement Award onderstreept dan weer het belang van een aantal personen die gedurende hun lange en rijke carrière substantieel hebben bijgedragen aan de architecturale kwaliteit van de gebouwde ruimte in onze hoofdstad. De prijsuitreiking op 12 december is hierbij de kers op de taart. Ze is niet alleen een feestelijke erkenning van een indrukwekkende architectuurproductie, ze brengt deze ook buiten de grenzen van de discipline onder de aandacht.

Persoonlijk ligt dit feest me nauw aan het hart. Het vormt het sluitstuk van negen prachtige jaren waarin ik als hoofdredacteur en artistiek van A+ met groeiende bewondering kennismaakte met de spannende productie van tientallen ontwerpers en het voorrecht had hierover te publiceren, in debat te gaan en tentoonstellingen te maken. Het waren negen jaren van overvloed waarop ik met blijdschap en trots terugkijk. Bij deze bedank ik alle architecten, lezers, culturele partners, Bouwmeesters, subsidiegevers, sponsors, adverteerders – kortom, alle spelers van de Belgische architectuurcultuur – voor de rijke, inspirerende en enthousiasmerende samenwerking. Een heel speciaal woord van dank gaat naar het A+-team waarmee ik jaren lief en leed heb gedeeld: de deadlines, de ‘charettes’, de fijne gesprekken en geanimeerde discussies en uiteraard de vele leuke feestjes na een lezing, boeklancering of vernissage. Zonder jullie zou niets van dit alles mogelijk zijn geweest of tot een goed einde zijn gebracht. Dankjewel!!!