Brussels bureau 51N4E realiseerde al meer dan tien projecten in Albanië. Voor het centrale Skanderbeg Plein in hoofdstad Tirana wonnen ze in juni nog de Europese Prijs voor Publieke Ruimte. Hoe 51N4E erin geslaagd is van een plein een échte collectieve ruimte te maken, zagen we toen we er deze zomer een namiddag spendeerden.

In 2008 schrijft Edi Rama, de toenmalige burgemeester van Tirana en de huidige eerste minister van Albanië, een architectuurwedstrijd uit voor het belangrijkste plein van de stad. In zijn persoonlijke brief roept hij expliciet de hulp in van een buitenlandse architect die een visie kan uitwerken zonder dat de emotionele beladenheid van de plek hem daarbij hindert.¹ Het Brusselse bureau 51N4E werkt al enkele jaren in dit voormalige communistische land dat nog steeds in een overgangsfase zit. Het voorstel van 51N4E voor het plein is eenvoudig en helder: een groot mineraal plein, omringd door groen, dat een oase van rust vormt in het midden van een chaotische stad met druk verkeer. Dit voorstel zou simplistisch kunnen overkomen, als het niet zo’n slim ontwerp was dat met veel fijngevoeligheid op de plek is afgestemd. 1 A competition for Skanderbeg Square. Time has come. (…)In order to fnd the answers we need assistance from those who look at the Skanderbeg Square from the outside, whose eyes have not been bloodied by the history we have lived through and are trained in dealing with such conceptual battles, free of prejudices towards the heritage of the past and with no fear of what the future may give birth to in this challenging space (…) What will happen?