Hoe kunnen wij ons een ambitieuze toekomst voor Brussel voorstellen? Enkele jaren geleden heeft Brussel het initiatief genomen om de transformatie van een ‘stad voor auto’s’ naar een ‘stad voor mensen’ in gang te zetten. Deze ingrijpende verandering is zowel wenselijk als onomkeerbaar, en wordt door het grote publiek toegejuicht. En toch is het, naast de voetgangerszones in straten en op pleinen, vooral de wisselwerking tussen openbare ruimtes en architectuur die het ware gezicht van de stad vormt. Brussel beschikt over internationaal gerenommeerde art-nouveaugebouwen en heeft uitstekende naoorlogse modernistische architectuur, evenals een opmerkelijk erfgoed. Maar al deze elementen zijn tot nu toe ofwel ondergewaardeerd, ofwel letterlijk in de schaduw blijven staan. Er is veel vraag naar hedendaagse Brusselse architecten en hun stem krijgt steeds meer publieke erkenning. Brussel is wereldleider op het gebied van passiefbouw en nog meer op het gebied van circulaire bouwmethoden. Aan levendigheid ontbreekt het de stad niet.
Maar er ontbreekt iets. Het trauma van de ‘Brusselisering’ heeft het moeilijk gemaakt om het erfgoed nieuw leven in te blazen. Gebouwen zijn vaak zielloos en te grijs, zowel letterlijk als figuurlijk. Iconische en/of intrigerende architectuur is zeldzaam. Het komt niet vaak voor dat wij barsten van trots bij het idee om bezoekers onze nieuwste gebouwen te tonen. Gedurende twaalf jaar hebben opeenvolgende regeringsarchitecten de basis gelegd voor een ambitieuze sprong voorwaarts. Vandaag de dag zijn echter veranderingen in schaal en mentaliteit nodig, aangezien het nog steeds ontbreekt aan ambitie en durf. Dit kan met name worden verklaard door de tijd die nodig is om een bouwvergunning te verkrijgen en door de wijdverbreide cultuur van compromissen, die tot uiting komt in een ineffectief proces van publieke participatie.