“Architectuur zal het laatste beroep zijn dat door vrouwen wordt bevrijd, omdat er zo veel op het spel staat.” Ada Huxtable, 1967
Met dit citaat opent de film Out of The Picture, een 90 minuten durende Belgische documentaire die op 25 september 2025 werd uitgebracht. Deze film geregisseerd door An. Ash Smolar en geproduceerd door Thank You & Good Night Productions neemt het seksisme in architectuurkringen, vroeger en nu, onder de loep. De genderkwestie komt dan misschien inmiddels aan bod op architectuurscholen en in gesprekken tussen architecten, deze documentaire benadrukt in hoeverre de feministische strijd op dit vlak nog moet worden gestreden.
Als je je ooit al over het onderwerp boog, ken je de namen Odile Decq, Ray Eames en Elisabeth Diller. Maar wie kent de even diverse en fascinerende verhalen en werken van Patty Hopkins, Nathalie De Blois, Olivia Chaumont en Emily Warren Roebling? Al deze “geesten”, om de woorden van Beatriz Colomina te gebruiken, maken deel uit van de architectuurdiscipline en vormen haar zelfs. De documentaire blikt terug op de geschiedenis van deze geesten om ons inzicht te geven in seksisme in de architectuur en onze architectuurcultuur! Ga dus zeker kijken.
An. Ash Smolars benadering is historisch bedoeld en probeert de feministische strijd te schetsen die aan de gang is sinds Denise Scott Brown en haar onovertroffen artikel Room at the Top? Sexism and the Star System in Architecture. De film vertrekt van anekdotes: elke vrouwelijke architect die we ontmoeten heeft haar eigen verhaal en laat op haar eigen manier zien hoe seksisme in zijn werk gaat. Een twintigtal belangrijke vrouwelijke architecten komt aan bod. Hun verhalen gaan over het verdwijnen van vrouwennamen en het ontbreken van archieven over deze namen. Ook de loonongelijkheid, die nog steeds bestaat, komt aan bod en het glazen plafond voor vrouwelijke architecten, dat steeds duidelijker wordt naarmate we ouder, of auteur, worden. We kijken ook naar de verdeling van architectuurprogramma’s en het overwicht van zogenaamde ‘kleine architectuur’, zoals woningbouw of Care, in de portfolio’s van vrouwelijke architecten. Ook het belang van Boys Clubs en mannelijke sociale netwerken wordt belicht, en hoe deze onderonsjes uitsluiten. En last but not least herinnert de documentaire ons aan het zeer collaboratieve aspect van architectuur, haar constante ontleningen, maar ook het verband tussen het Star System en seksisme.
De film is opgebouwd rond stilstaande beelden: kantoren, de woonkamer van Denise Scott Brown, bouwplaatsen, archieven, het Marie Jasonplein, het huis van Eileen Gray in Cap Martin en de High Line vormen het decor voor inserts van vrouwelijke architecten. Historici, architecten en ontwerpers worden naast elkaar gezet om de werking van seksisme uit te leggen. Hun beeltenis verdwijnt om dan weer te verschijnen in een ander beeld. Ze worden, zoals Denise Scott Brown vertelt in een anekdote die ze meemaakte, uit het beeld verwijderd: “Out of the Picture”.
De film wordt in de weekends van oktober vertoond bij Cinema Palace. Hij maakt ook deel uit van de BAFF-selectie op 15/11/25 om 15.30 uur in de Cinematek en wordt op 13/11/25 in Bergen vertoond in samenwerking met het ICA. Dus ga kijken, ga samen kijken, met je collega’s, klanten, studenten of vaklui, en mis de kans niet om op de foto te gaan!
