Kan architectuur je ziek maken? Heeft een bepaalde ziekte haar eigen architectuur? Is architectuur besmettelijk? Of zou architectuur ziektes zoals kanker kunnen helpen overwinnen? Deze vragen staan centraal in de tentoonstelling Sick Architecture, in het CIVA in Brussel. Je krijgt niet meteen een eenduidig antwoord, het is eerder de bedoeling van de expo om ons bewust te maken van hoe architectuur in de loop van de eeuwen ingezet werd en wordt om ziekte te voorkomen, te bannen of te genezen – een onderwerp dat met de uitbraak van de coronapandemie weer sterk op het voorplan trad. ‘There is no disease without architecture, and no architecture without disease’, aldus Beatriz Colomina, een van de curatoren.

Beginnen doet de expo bij de historische quarantaine-architectuur van het oude Lazzaretto Vecchio in Venetië. De archipel wordt niet voor niets ‘Eilanden van Smarten’ genoemd: tussen 1403 en 1630 huisvestte het eiland leprakolonies, ziekenhuizen en quarantainecentra. Ook Ellis Island deed jarenlang dienst als segregatie-station. Tussen 1900 en 1950 was New York de belangrijkste bestemming voor immigranten uit de arbeidersklasse die de Verenigde Staten binnenkwamen. Elk van hen diende eerst een fysieke en mentale inspectie te ondergaan in het migratiestation op Ellis Island. De architectuur ervan toont de complexiteit van het hele immigratiesysteem, waar ideologieën over moderniteit, gezondheid, ras en klasse in elkaar verstrikt raken.