De architectuur voor cultuur gaat vaak over alles behalve cultuur. Neem het Guggenheim Museum in Bilbao, ontworpen door Frank O. Gehry. De stedelijke betekenis van het gebouw overstijgt ettelijke malen de intrinsieke waarde van de expositieruimte. Het museum is het kroonstuk op de revitalisering van de rivieroevers en bij uitbreiding de hele stad. Ook is er weinig kans dat uw citytrip naar Bilbao gebeurde met het oog op de collectie van Guggenheim. De stedelijke functie van een cultuurpaleis is zo oud als de mensheid. Denk maar aan het Parthenon, dat vermoedelijk effectief een leeg gebouw was, en cultuurcentrum Westrand in Dilbeek, ontworpen door Alfons Hoppenbrouwers, dat deel was van een Vlaamse aanwezigheidspolitiek in suburbia.

Zou het kunnen dat cultuur pas ten volle tot uiting komt als er geen gebouw is dat alle aandacht naar zich toe trekt? Laten we een omgekeerde operatie uitvoeren en vertrekken bij Cinemaximiliaan, een cultureel initiatief in Brussel dat sinds 2021 onder leiding staat van Annabelle Van Nieuwenhuyse. Cinemaximiliaan begon in 2015 als een activiteit in het tentenkamp in het Maximiliaanpark vlak bij het Brusselse Noordstation. Het park aan de voet van het WTC, waar niet minder dan duizend vluchtelingen verbleven, groeide uit tot symbool voor de vluchtelingencrisis die België in de ban hield. Elke ochtend stonden er lange wachtrijen voor de Dienst Vreemdelingenzaken, die toen gevestigd was in de sokkel van het leegstaande WTC.