‘Het uitsluiten van niet-beproefde technieken […] kan ongewenste effecten hebben. Als de ontwerper zich uitsluitend conformeert aan de vigerende normen, zal hij geen enkele vernieuwing in zijn praktijk toelaten zolang die zich niet op het terrein [en niet slechts in een experimentele context] heeft bewezen. Een dergelijke risico­mijdende houding mag op individueel niveau geruststellend zijn, ze leidt niet tot een verandering van gevestigde handelingspatronen.’¹ 1 Penneau, A. (1989). Règles de l’art et normes techniques. Librairie générale de droit et de jurisprudence (LGDJ), coll. Bibliothèque de droit privé, n° 203 (p. 130). Geciteerd in Ghyoot, M. (2014). Le concepteur et les matériaux de construction. Éléments de réflexion pour une reconfiguration des circuits de l’économie matérielle par les pratiques architecturales contemporaines (p. 209). Doctoraatsthesis Faculteit Architectuur La Cambre/Horta ULB Brussel. Met dank aan Michaël Ghyoot, Thierry Decuypere, Raf Geysen, Fabian Lauener, Aurélie Hachez en Alice Babini.

Het detailontwerp, in de betekenis van het anticiperen op constructieve assemblages, is historisch gezien een laatbloeier. Pas in de 19de eeuw vond het brede ingang in de architectuurpraktijk. Tegenwoordig is het detail een steeds complexer wordend kluwen van voorschriften, producten en verantwoordelijkheden. Simulaties wijzen erop dat het aantal elementen in het ontwerp van een gevel tussen het einde van de jaren 1950 en 2013 met maar liefst 450% is gestegen.² Die toenemende complexiteit, mogelijk gemaakt door de industrialisatie en een sterke afhankelijkheid van fossiele brandstoffen, zet paradoxaal genoeg een rem op een verruiming van de technische keuzes naar nog niet genormeerde procedés en materialen. Ze is vaak moeilijk in te schatten, want ze zit niet alleen fysiek verborgen achter een opeenstapeling van materiaallagen, maar bevindt zich ook in een conceptuele blinde vlek waarbinnen noch de oorsprong, noch de gevolgen van die vertroebeling daadwerkelijk ter discussie worden gesteld. 2 Zie de tekeningen van Kyle May die het originele plan (1958) van de gevel van het IBM Research Center, ontworpen door Marcel Breuer & Associates, vergelijkt met een hypothetische interpretatie voor een uitvoering in 2013: May, K. (2013). Breuer Turns 55. In CLOG: BRUTALISM (pp. 44-45).