Gepubliceerd op 19.06.2024 | Tekst: Eline Dehullu - Hoofd publicaties | Foto's: Filip Dujardin

Een grijs, doorsnee politiekantoor langs een drukke steenweg in Antwerpen werd door Ono architectuur volledig verbouwd. Sinds de zomer van 2023 huist er een advocatenbureau. Het nieuwe gebouw omhelst het publieke leven van de stad. Vanaf de eerste pennentrekken werkten de architecten nauw samen met beeldend kunstenaar Philip Aguirre y Otegui, landschapsarchitect Ludovic Devriendt en het Londense interieurbureau Universal Design Studio (UDS), die in dit verder strak georganiseerde kantoorgebouw samen zorgden voor kleur en leven, textuur en tactiliteit.

We schrijven volle Covid-tijd. In 2020 organiseert het advocatenkantoor Schoups, dat zo’n tachtig medewerkers telt, een besloten wedstrijd voor de renovatie van een banaal, grauw pand aan de lawaaierige Mechelsesteenweg in Antwerpen. Het pand dateert uit de jaren 1960 en werd lange tijd gebruikt door de recherche. De vennootschap M127, met gangmaker Marco Schoups, wil van dit duistere, gesloten gebouw een open plek maken voor de buurt, waar zijn medewerkers na de pandemie graag weer komen werken.

Ono architectuur, een jong bureau dat in 2007 door Gert Somers en Jonas Lindekens werd opgericht in Antwerpen, wint de wedstrijd. Hun ontwerp zet volop in op het behoud van de waardevolle volumetrie en betonstructuur van het bestaande pand. Ze tekenen een warm en huiselijk kantoor met een tuin, brasserie en bibliotheek die niet alleen toegankelijk zijn voor de eigen werkkrachten, maar tijdens de kantooruren ook gebruikt kunnen worden door iedereen die er wil verpozen.

Open ruimte

De volledige gevel wordt gestript en op de begane grond laten de architecten de straatgevel terugspringen. Ze creëren er een buitengalerij die direct aansluit op de stoep en de straat. De loggia is, naar voorbeelden uit Parijs, Milaan en Bologna, afgeschermd door een zuilenrij en dient als terras voor het grand café op de benedenverdieping. Het is er goed vertoeven, uit de wind en de regen, of beschermd tegen de felle zon. Ook binnen ademt de ruimte licht en lucht. Door een grote uitsnijding te maken tussen de verdiepingen (met een knipoog naar Gordon Matta-Clark) creëert het ontwerpteam een dubbelhoge ruimte: een vide met een rondgang op de eerste verdieping, waar de lunchplek van het advocatenkantoor zich bevindt, direct in verbinding met het publieke café.

Die uitsnijding wordt herhaald in de daarachterliggende foyer – de eigenlijke ontvangsthal van het advocatenkantoor. Ook hier een dubbelhoge, rechthoekige ruimte, met beneden een gemeenschappelijk salon waarop de verschillende vergaderruimtes uitkomen, en boven een rondgang met een juridische bibliotheek en stille studieplekken. In deze feestelijke foyer staat een vleugelpiano van de naast het advocatenkantoor gelegen muziekacademie, en in de bibliotheek hangt een bordje met drie huisregels: orde, netheid en stilte. “Deze plek wordt inderdaad zoveel mogelijk opengesteld voor de buurt”, vertellen Gert Somers en Sara Verleye van Ono. “De muziekschool gebruikt de foyer voor kerst- en klasconcertjes. Het publiek kan ook boven, langs de brede balustrades van de rondgang, plaatsnemen voor een voortreffelijk zicht op de pianist. En tijdens de examenperiode is de bibliotheek een geliefkoosde stilteplek voor studenten uit allerlei studierichtingen.”

Buiten patroon

De weldadige gastvrijheid van deze gecapitonneerde ruimte is bijzonder. De felgekleurde gordijnen werden ontworpen door Philip Aguirre y Otegui. Ze zorgen niet alleen voor een uitmuntende akoestiek, maar dragen ook bij aan het intieme, private karakter dat gewenst is tijdens gesprekken met cliënten van het advocatenkantoor. “Philip wilde niet iets achteraf toevoegen aan de architectuur, maar elementen vormgeven die er wezenlijk deel van uitmaken. Zoals de zuilen van de loggia aan straatkant en de gordijnen van de foyer, die absoluut noodzakelijk zijn voor respectievelijk de stabiliteit van het gebouw en het programma van deze plek”, gaan Somers en Verleye verder. Aguirre maakte kleine schilderijtjes met geometrische motieven in felle kleuren, trok ermee naar Senegal en zette ze samen met bevriende vaklieden om in gordijnen van het eenvoudigste katoen dat daar te vinden is. Het resultaat is ronduit verbluffend.

Ook landschapsarchitect Ludovic Devriendt maakte intrinsiek deel uit van het ontwerpteam. Om een aangename, rustige buurttuin te maken, weg van alle stadsdrukte, lieten de ontwerpers de bergruimtes aan de noordgevel van de belendende Heilige Geestkerk slopen en vervangen door perken met planten, die zo volle grond krijgen. Een aaneenschakeling van pergola’s begroeid met blauwe en witte regen zorgt voor een ritmische opdeling van de langgerekte zone in verschillende tuinkamers. Eenmaal doorgedrongen tot het binnengebied van het bouwblok, waan je je in een Venetiaanse geheime tuin: er zijn afgeboorde bloembedden op verschillende hoogtes, een waterpartij, claustra, en centraal een grote bloeiende linde die verkoeling brengt. “Ludo houdt van Italië. En we menen te begrijpen waarom: in de architectuur wordt er vertrokken van de beleving van een plek.”

Om gelaagdheid en verwevenheid, verbinding en openheid, textuur en tactiliteit in het verder strak georganiseerde advocatenkantoor te krijgen, liet Ono zich inspireren door het werk van ontwerpers benevens het strikte architectuurveld. Aguirre en Devriendt jaagden Ono aan om buiten de eigen lijnen te kleuren. “Deze samenwerking deed ons anders kijken naar onze eigen discipline”, erkennen Somers en Verleye. “Ze deed ons denken buiten onze eigen geijkte patronen, bracht andere narratieven op gang en heeft geleid tot oplossingen waartoe we anders niet zouden zijn gekomen.”

A+308 Textile & Texture

Ontdek meer in A+308 Textile & Texture Bestel hier een exemplaar of neem een jaarabonnement op A+ en mis geen enkel nummer!

Lees ook

Schrijf je in op onze nieuwsbrief
  • This field is for validation purposes and should be left unchanged.