“Niemand kan ontkennen dat, net als de meeste menselijke aktiviteiten, de architektuur een krisis doormaakt, die zich laat voelen in de realiteit van het bouwwerk, het interventieproces waarin de architekt optreedt, en het onderwijs.” Zo opende in 1973 Jean Barthélemy het allereerste edito van het kersverse tijdschrift A+.

De oprichting van een tijdschrift door een groep jonge gedreven architecten in een tijd waarin architectuur zich, net als de hele maatschappij, in een identiteitscrisis bevond, getuigt van een onvermoede hoop en vertrouwen in de kracht van het woord, de kritische reflectie en de verbeelding. Deze hoop vertaalde zich in sterke teksten en gedurfde thema’s, die jaar na jaar het debat bleven voeden. Ondertussen zijn we 50 jaar en 300 nummers verder. De crisis woedt nog steeds, al draagt ze nu een andere naam en houdt ze de overtuiging brandend van de noodzaak van architectuurkritiek en een Belgisch platform voor discussie als antwoord op de ontelbare dringende maatschappelijke en ruimtelijke vragen.

In 50 jaar tijd vond A+zich enkele keren opnieuw uit, paste zich – zowel inhoudelijk als qua vormgeving – aan de tijdsgeest aan en getuigde van een soms verbazingwekkende veerkracht in tijden waarin achtereenvolgens het einde van België, het einde van het drukwerk en uiteindelijk het einde van de architectuurcultuur werd verkondigd.

Met trots kijken we vandaag terug op 50 jaar Belgische architectuur en luiden met dit nummer niet alleen een feesteditie, maar ook een heel feestjaar in. Hiervoor trekken we onze mooiste jurk aan en krijgt het tijdschrift een opgefriste vormgeving met grotere beelden, fris opgemaakte teksten en een nieuw logo.

more

Voorts duiken we een jaar lang in de archieven en halen voor elk nummer de interessantste artikels uit de dozen, in lijn met het thema en voorzien van een kritische bespreking. Tegelijkertijd kijken we naar de toekomst en richten we, 50 jaar na de oprichting, onze blik hoopvol op de generatie jonge architecten die de volgende 50 jaar aan het roer staat. Gesterkt door een beleid dat hen via gerichtere wedstrijdprocedures of instrumenten zoals de Meesterproef ondersteunt, kiezen zij resoluut voor een wereld waarin energietransitie, herbestemming en bewust materiaalgebruik centraal staan. Ook de samenwerkingsstructuren worden op losse schroeven gezet en opnieuw uitgevonden want deze nieuwe generatie ziet allerlei alternatieve manieren om door te groeien in de discipline.

Petrus Kemme ontwaart in de jonge generatie van ‘Makers, Thinkers, Activists’ de rode draad van de bewust gekozen ambiguïteit en pleit ervoor deze “(…) te integreren; niet alleen in het artistieke circuit, maar ook in het dubbelzinnig beoefenen van traditionele ontwerpdisciplines, aangevuld met een scheut onderzoek, activisme of sociaal ondernemerschap, en tegen de ver van eenduidige achtergrond die België voor elke jonge architect was, is en zal zijn.” Hij schuwt hierin de complexiteit van de discipline niet, binnen een steeds dwingender veld. “En deze kompleksiteit toont het belang ervan”, besloot ook Barthélemy. “Moge een tijdschrift als het onze op een of andere manier bijdragen tot het besef van de rijkdom die op dat terrein te vinden is. Dwingen tot stellingname, refleksie en diskussie: een oproep doen, kontakt leggen, een aanwezigheid betekenen, een werktuig vormen, een wederzijdse verrijking verwezenlijken, dat is ten slotte de taak van A+”. Zowel in 1973 als in 2023!