Het Team Vlaams Bouwmeester lanceerde in 2013 de eerste oproep om voorstellen in te sturen voor het nieuwe Bouwmeester Label (of BWMSTR Label). Het diende (en dient nog steeds) om ‘vernieuwende en beleidsrelevante ideeën op te pikken vanuit de onderzoeks- en ontwerppraktijk, en zo ongevraagd onderzoek te ondersteunen in zijn prille beginfase’.1 In 2022 introduceerde de Brusselse bouwmeester maître architecte een vergelijkbaar instrument onder de naam BMA Label, en in 2023 startte ook de Cellule architecture van de Fédération Wallonie-Bruxelles (FWB) met het Label cellule archi. De drie instituten benadrukken het belang van een onderzoekende en innovatieve benadering, en tonen dat criteria als actualiteit, maatschappelijke meerwaarde en kritische reflectie hoog in het vaandel gedragen worden. 1 Bouwmeester Label, https://www.vlaamsbouwmeester.be/nl/tools/bouwmeester-label, laatst geraadpleegd op 4 april 2025.
Om als ontwerper, onderzoeker of maker een vernieuwend idee te lanceren dat relevant is voor het beleid, volstaat het om op één A4’tje een goed onderzoeksvoorstel te formuleren, dat daarna geselecteerd wordt uit een grote hoeveelheid inzendingen. De laagdrempeligheid maakt dat het Label ondertussen een bekend en gewaardeerd instrument is geworden in het landschap van de architectuurcultuur.2 Zoals de website van de Vlaams Bouwmeester vermeldt, is het Label ‘geen subsidie of prijs, maar een bescheiden startbudget voor ruimtelijk onderzoek zonder opdrachtgever’.3 Sinds 2015 is het Vlaams Architectuurinstituut (VAi) betrokken bij de selectie van de inzendingen en krijgen de teams behalve de financiële steun en het keurmerk van de Vlaams Bouwmeester de kans om het onderzoek aan een publiek voor te stellen (in de vorm van een lezing, debat, publicatie of tentoonstelling). De Cellule werkt voor haar Label samen met de Commission des Arts plastiques – Session Architecture (CAP archi) en het Institut Culturel d’Architecture Wallonie-Bruxelles (ICA-WB). Gezamenlijk staan ze in voor het selecteren van projecten. ICA-WB ondersteunt en begeleidt bovendien de geselecteerde teams bij de uitvoering en bekendmaking van hun projecten met een publicatie of tentoonstelling. 2 Dat blijkt uit recente gesprekken met ontwerpers in Vlaanderen en Brussel. Zie Pieters, Evelien en Bart Tritsmans, De parallelle praktijk als voedingsbodem voor de architectuurcultuur in Vlaanderen, Vlaams Architectuurinstituut, 2025. 3 Bouwmeester en BMA Label: 6.000 euro incl. btw in 2025. Label cellule archi: 8.000 euro incl. btw in 2025.