Bouwen met baksteen in Vlaanderen kent een lange geschiedenis. De kennis die in die geschiedenis vervat ligt, is veelzijdig en biedt inzicht in het materiaal en in haar potentieel voor de architectuur. In 2015–2016 coördineerde Barbara Oelbrandt (Blaf) samen met Karen Allacker, Els Verstrynge, Staf Roels een baksteenstudio aan de KU Leuven. Vier masterstudenten deden er historisch onderzoek op baksteenarchitectuur en maakten een tijdslijn van het bouwen met baksteen in Vlaanderen. Die tijdslijn geeft een chronologisch overzicht van de massieve muur in de 19de eeuw en de spouwmuur bij het begin van de 20ste eeuw, tot de veranderende normen op het gebied van isolatie en ventilatie die de rol van de baksteenmuur uitholden. De tijdslijn incorporeert tot slot diverse toekomstperspectieven die de studenten verder uitwerkten in individuele thesissen. Karen Deldime en Kathleine Housmans deden onderzoek naar duurzaamheid bij radicale renovaties; Siem Rombaut onderzocht de technische en esthetische kwaliteiten van innovatieve buitenmuren met gevelstenen; en Jente Jorissen exploreerde het potentieel van massieve muren bij Vlaamse woningbouw. Hun onderzoek leverde materiaal op omtrent energiezuinig bouwen en exploreerde nieuwe constructiemethodes voorbij de traditionele spouwmuur. De baksteenstudio werd slechts één jaar georganiseerd, maar Karen Allacker brengt duurzaam bouwen onder de aandacht in haar hoorcolleges ‘Constructie van gebouwen’ en ‘Bouweconomie’ en het ontwerpatelier in de derde bachelors.

Elementen van de baksteenstudio verschoven van het laatste jaar van de opleiding naar het eerste jaar. En dat is best interessant. Aan de KU Leuven coördineert Barbara Oelbrandt er met een team jonge ontwerpers vandaag het ontwerpatelier in het tweede semester van de eerste bachelor. In dat semester worden de studenten traditiegetrouw gevraagd een woning te ontwerpen. Vijf concrete sites in het Klein Begijnhof te Leuven leveren niet alleen vijf concrete woontypologieën op, ze confronteren de studenten eveneens met baksteenarchitectuur. “We starten er met de basis. Elke student moet kennis hebben van de klassieke manier van bouwen in Vlaanderen, welke evolutie het bouwen met baksteen kende, en hoe zich dat toont in de gevelopbouw en het geveldetail”, zegt Oelbrandt.