"Voor een betere architectuur"

gepubliceerd op 27.06.2014 | tekst Véronique Patteeuw
Sébastien Charlier (red.), L’Equerre

Sébastien Charlier (red.), L’Equerre

Oorspronkelijk een gestencild blad, uitgegeven door vijf architectuurstudenten van de Académie des Beaux-Arts van Luik, ontwikkelde ‘L’Equerre’ zich in elf jaar tijd tot een discussieplatform en een instrument voor de moderne architectuur in België. Een eeuw later reproduceert Editions Fourre-Tout alle nummers in een indrukwekkend boek. Dat is in drie opzichten opmerkelijk: het gaat hier niet alleen om een belangrijk onderdeel van de Belgische architectuurcultuur; het blad getuigt van de vruchtbare samenwerking tussen het maken en het spreken over architectuur en is tot slot een voorbeeld van het potentieel van de constructieve kritiek van een jonge generatie.

 

Pas enkele maanden na het eerste CIAM in 1928 verscheen het eerste nummer van L’Equerre. Het blad werd opgericht door Emile Parent, Edgard Klutz, Yvon Falise, Paul Fitschy en Albert Tibaux en belichaamde het ongenoegen van studenten en hun frustratie over de toenmalige pedagogische instellingen. Het streven om het modernisme ingang te doen vinden in het onderwijs, kwam tot uiting in een algemene kritiek op het systeem en in de confrontatie van verschillende denk- en ontwerpmodellen. Begonnen als instrument van contestatie en zelfopvoeding van een generatie, werd L’Equerre al snel een tijdschrift waarin projectvoorstellen werden gemaakt en gedebatteerd werd, waarin plaats was voor polemiek en experiment. Het sluit aan bij andere Europese avant-gardetijdschriften als L’Esprit Nouveau, Action, Het Overzicht, Bouwkunde en vooral 7 Arts – opgericht door de gebroeders Bourgeois en lichtend voorbeeld voor L’Equerre.
 Hoewel het tijdschrift relatief laat werd opgericht, was het in zijn opzet bijzonder ambitieus. Het streefde ernaar om de architectuur in een ruimere culturele dimensie te plaatsen en zo de ‘oude wereld’ die werd gedomineerd door stijlkwesties te bestrijden, en het stelde een alternatieve benadering voor van de hedendaagse architectuur. Aanvankelijk vond het tijdschrift weinig weerklank: van de 300 exemplaren van het eerste nummer, werden er nauwelijks 120 verkocht.


Net als Archigram, was L’Equerre overigens eerst een tijdschrift om daarna een architectuurbureau te worden. Als centripetale en centrifugale kracht, bracht het diverse betrokkenen bij elkaar en gaf hen een specifieke identiteit. De modernistische propaganda van de groep werd geconcretiseerd door een reeks tentoonstellingen om vervolgens, in 1935, op te gaan in de oprichting van het architectuurbureau van de Groupe L’Equerre. Zo kregen de nieuwe architecturale representaties een gebouwde vorm. Hoewel tijdschriften vaak slecht zijn bewaard en nauwelijks geïnventariseerd, blijven ze belangrijke bronnen voor een beter inzicht in de architectuurgeschiedenis. Deze heruitgave maakt niet alleen nummers die al lang moeilijk vindbaar zijn, opnieuw toegankelijk, verschillende artikelen geven een vernieuwende blik op de bruisende periode van de moderne architectuur in België. De heruitgave van L’Equerre sluit aan bij de eind jaren ‘70 ontstane historiografie van de 20e-eeuwse architectuurcultuur. Maar het door Pierre Hebbelinck en Sébastien Charlier gedragen project past eveneens in een vernieuwde interesse voor de moderne architectuur in België. De facsimile’s werden bijvoorbeeld aangevuld met een kritisch apparaat, bestaande uit essays van onder meer Hélène Jannière, Sébastien Charlier en Geoffrey Grulois, die een nieuw licht werpen op deze periode.

Sébastien Charlier (red.), L’Equerre

Sébastien Charlier (red.), L’Equerre

De heruitgave van een tijdschrift als L’Equerre laat toe om ons beeld van de Belgische architectuur te nuanceren en te verdiepen. De recente nieuwe aandacht voor architectuurpublicaties verdient daarvoor alleen al onze aandacht en onze reflectie en moet zo veel mogelijk worden aangemoedigd. Zoals de uitgevers van het in november 1931 formuleerden: “Pour une meilleure architecture”.

 

L’Equerre. Réédition intégrale – The Complete Edition 1928-1939 
Sébastien Charlier (red.)
Fourre-Tout Editions, Luik, 2012
isbn 978-2-930525-12-9
www.r-diffusion.org

schrijf je in voor de nieuwsbrief