Cultureel Centrum Victor Jara

L'Escaut Architectures + Bureau d'études Weinand
gepubliceerd op 24.10.2011 | tekst Christophe Van Gerrewey niet-residentieel

Aan de voet van het terrein ligt de overkoepelde rivier de Zenne. Het gebouw probeert deze overgang van relià«f, van bebouwingsgraad en korrelgrootte te begeleiden en als een stollende stroom vorm te geven. Het middeleeuwse stadsweefsel wordt op een schijnbaar natuurlijke manier verdergezet zoals het geweest zou kunnen zijn. “Het rijst”, zo schrijven de architecten, “als een vreemde rots uit de grond op en het vertelt op die manier over de band die er oorspronkelijk bestond tussen de stad en de stenen.” Toch is die gewelfde en gebroken vorm functioneel: langs de achterzijde is de trappartij in de richting van de hoger gelegen ingang ook bruikbaar als podium of als tribune. Groenbeglaasde geveldelen brengen kleur in de donkergrijze gevel. Rondom wordt een grillig pad voor voetgangers uitgetekend, dat nu en dan door gebouwdelen wordt overkraagd. Zoals in het juryverslag is aangeprezen, gebruikt de grote theaterzaal relatief weinig ruimte, aangezien verschillende plekken als publiek domein worden ‘teruggegeven’ aan de stad. Tegelijkertijd is de circulatie samen met de rest van het programma vakkundig in deze monoliet geschikt, zodat er geen ruimte verloren gaat, en zowel het interieur als het exterieur optimaal rendeert.
Van op een afstand, en zonder al te veel oog voor details of schaalverhoudingen, lijkt dit cultureel centrum op de Casa da Musica van Porto, in 2005 gebouwd door OMA/Rem Koolhaas: dezelfde toegangstrap, die als uit een ruimteschip tevoorschijn komt; dezelfde grillige volumetrie, die nooit in één blik of in één beeld is te vangen; dezelfde inwikkeling, als met verfrommeld zilverpapier, van een centrale evenementenhal door infrastructuur, circulatie en randprogramma. Toch is er één groot verschil: de vorm van de Casa da Musica is niet bedacht met Porto in het achterhoofd. Dat mag zelfs letterlijk worden genomen: het ontwerp is een verschaling van een woningontwerp voor een volstrekt andere plek. Als de Casa de Musica een rotsblok is, dan is dat zo omwille van strikt interne en vaak ook nooit helemaal verklaarbare redenen. Het cultureel centrum Victor Jara heeft een vorm die uit het programma, maar vooral uit de omgeving ‘voortvloeit’, en zich op zoveel mogelijk manieren probeert in te dekken en aan te passen aan alles wat er vlakbij gebeurd is en nog zou kunnen gebeuren. “Ze hebben iets helemaal anders gedaan dan een kubus in het midden van de plek zetten”, staat er in het juryverslag – terwijl in Porto dan wel geen kubus, maar toch een veelvlak zonder veel consideratie is neergeplant. Natuurlijk is Soignies Porto niet, en alle omstandigheden zijn even anders als bepalend. Toch vertegenwoordigen beide gebouwen een tegenovergestelde ontwerpaanpak: een heel andere houding ten opzichte van de publieke ruimte kan blijkbaar een erg gelijkaardige verschijning opleveren.

download pdf
L'Escaut Architectures + Bureau d'études Weinand
Soignies | 2011
A+232
pagina's 70-72

Mensen die dit artikel lazen bekeken ook

schrijf je in voor de nieuwsbrief