Apologie van het parametricisme

gepubliceerd op 17.03.2015
©Zaha Hadid Architects, Havenhuis, Antwerpen, 2015

©Zaha Hadid Architects, Havenhuis, Antwerpen, 2015

 

Stelling: Parametricisme is in crisis. Om succesvol te overleven, zal deze architectuurstijl maatschappelijke functies in plaats van ontwerpprocessen voorop moeten stellen. Patrik Schumacher stelt voor om parametricisme 2.0 te lanceren: we moeten wennen aan nieuwe ontwerpprocessen als we willen dat architectuur impact blijft hebben, aldus de vennoot bij Zaha Hadid Architects.

Parametricisme gebruikt algoritmische processen om complexe, gelaagde composities te genereren met dichte interne onderlinge afhankelijkheden en dichte externe stedelijke verbanden. De resultaten zijn te herkennen aan hun ingewikkelde, doorlopende, veelkleurige organisatie en doen denken aan complexe natuurlijke formaties. De eenheid van het parametricisme als architectuurstijl wordt verzekerd door het aanhangen van een reeks algemene abstracte principes die geformuleerd worden in negatieve en positieve heuristieken, i.e. een reeks van restricties en instructies.

Vormelijke heuristieken:
vermijd ideale vormen, i.e. zorg dat alle elementen parametrisch vormbaar zijn;
vermijd herhaling, i.e. differentieer alle elementensystemen;
vermijd de juxtapositie van niet-gerelateerde elementen/systemen, i.e. zoek naar samenhang tussen alle systemen.

Functionele heuristieken:
vermijd stereotypes, i.e. alle functies zijn parametrisch variabele scenario’s; 
vermijd sociale homogenisatie, i.e. alle programmadomeinen zijn gedifferentieerd;
vermijd opdeling in functionele zones, i. e. alle programma’s spiegelen zich in elkaar.

De nieuwe vormelijke principes zijn zo abstract dat ze een nieuw, onuitputbaar universum van ontwerpexploratie openen. Toch zijn ze voldoende bepaald en geven ze de stijl een zichtbare fysionomie en esthetische waarden, in tegenstelling tot alle voorgaande architectuurstijlen. Dat is overduidelijk. Wat minder uitgesproken is (en in de toekomst benadrukt moet worden) is het feit dat de nieuwe vormelijke heuristieken die de werkwijze van de stijl definiëren goed afgestemd moeten zijn op de sociale noden van de huidige maatschappij.

 

© Zaha Hadid Architects, Havenhuis, Antwerpen, 2015

© Zaha Hadid Architects, Havenhuis, Antwerpen, 2015

 

Crisis

Parametricisme is in crisis, de beweging is in recessie: dit zijn zorgwekkende feiten, want het parametricisme is de enige hedendaagse stijl die oprecht nieuwe architecturale oplossingen biedt. Als het parametricisme zich terugtrekt, dan blijft architectuur achter zonder impact op de vormloze globale verstedelijking. Als het parametricisme verder gemarginaliseerd wordt en zijn verwezenlijkingen verdwijnen, dan betekent dit dat het modernisme – dat bijna 100 jaar geleden ingeluid werd – de laatste indrukwekkende bijdrage van architectuur is.

In 2008 werd de term parametricisme gelanceerd om het onmiskenbare globale samenvallen aan te duiden van een nieuwe ontwerpmethodologie en -repertoire die gebruikmaken van digitale ontwerptools voor het genereren van een nieuwe ruimtelijke complexiteit en verbondenheid. Deze beweging, die tegen 2008 al een tiental jaar aan het rijpen was, bleek goed op weg om de historische stijl van de 21e eeuw te worden, als vervanger van het modernisme, de historische stijl van de 20e eeuw, die op het einde van de jaren ’70 terminaal was en afgewezen werd. De recessie van het parametricisme betekent dat de bijna 40-jarige zoektocht van de avant-garde – van postmodernisme via deconstructivisme en ‘folding’ tot parametricisme – voor niets geweest zou zijn en dat architectuur impotent achterblijft, niet in staat om de globale gebouwde omgeving te veranderen zoals het modernisme dat de voorbije eeuw had gedaan. Het postmodernisme en deconstructivisme waren overgangsstijlen zonder generaliseerbare uitvoerbaarheid, louter springplanken naar een nieuw, uitvoerbaar en veralgemenend paradigma: het parametricisme.

Hoewel het parametricisme de mainstream nog niet veroverd had, was het de overheersende avant-gardetendens die de geloofwaardige ambitie had om binnen architectuur wereldwijd de beste praktijk te worden. Dat was in 2008.

 

Lees meer in A+252.

download pdf
A+252
pagina's .

Mensen die dit artikel lazen bekeken ook

schrijf je in voor de nieuwsbrief