Gepubliceerd op 15.04.2024 | Tekst: Joeri De Bruyn | Foto's: Plusoffice

De bouwsector in Europa is verantwoordelijk voor ongeveer 40 procent van de uitstoot van broeikasgassen, 50 procent van het energiever­bruik, 30 procent van het waterverbruik en 50 procent van de materiaalstromen. De cijfers zijn bekend, de oplossing ook: we moeten de transitie maken naar een circulaire bouwcul­tuur. Dat betekent in eerste instantie zoveel mogelijk niet-bouwen en herbestemmen van het bestaande, in tweede instantie zoveel mo­gelijk materialen hergebruiken en/of gebruik­maken van herbruikbare, hernieuwbare of ge­recycleerde materialen. Dat is de theorie, maar de praktijk wil niet mee. Daarom is een project als Hi! in Grimbergen zo belangrijk. Het is het eerste project in dit land dat op grote schaal de circulaire principes in de praktijk brengt en er bovendien in slaagt om daaraan ook een sterke identiteit en nieuwe esthetiek te verbinden.

Wat voorafging… Een projectontwikkelaar kocht de verlaten Douwe Egberts-fabriek in Grimbergen met het initiële idee om de gebouwen te slopen en er een nieuwe kmo-zone te laten verrijzen. Het De­partement Omgeving stelde Plusoffice architects aan om alternatieve scenario’s te onderzoeken en te bemiddelen tussen de belangen van ontwikke­laar, gemeente en provincie. Tijdens dit proces rijpten de geesten en ontstond het idee voor Hi!: een gemengde plek met kantoren, industrie en recreatie die volop de kaart speelt van hergebruik, circulariteit, ontharding en ecologisch herstel.

Toen alle neuzen eenmaal in dezelfde richting stonden, ging Plusoffice aan de slag voor de ont­wikkelaar en exploitant OPCO om het concept verder uit te werken. Samen met Plant en Hout­goed tekenden ze een groenplan uit. Meer dan de helft van de site werd onthard en ecologisch her­steld. Het logistieke binnenplein is nu een groene ontmoetingsruimte en ook de overmaatse roton­de die toegang gaf tot het kantoorgebouw werd opgebroken en beplant en zal de komende jaren uitgroeien tot een soort verwilderde, ecologische bostuin. Daarnaast wordt er op de site gewerkt aan waterbuffering en (op termijn) het herstel van de vallei van de Landbeek. Ook de mobiliteit werd aangepakt. Terwijl de site ingericht was op maat van auto’s en vrachtwagens, wordt ze nu ook aangetakt op de fietssnelweg en het toekomsti­ge Brusselse ringfietspad. Actieve modi krijgen voortaan de beste plekken op de site.

Al snel werden een aantal hallen en magazijnen opnieuw in gebruik genomen: HelloFresh vestigde er zijn distributiecentrum, de feestzaal van de gemeente kreeg er een tijdelijk onderkomen en Arenal bracht er een indoorsportzaal met trampo­lines en padelvelden in onder. De mix van functies helpt om een inclusievere plek te creëren, die ook buiten de kantooruren leeft.

Het is intussen al bijna een decennium geleden dat Plusoffice in het kader van A Good City Has Industry het concept van de ‘productieve toren’ naar voren schoof. Deze toren bestond alleen op papier, maar wordt nu voor de eerste keer wer­kelijkheid. De voormalige koffiebranderij werd getransformeerd tot Hi! Maak. De robuuste land­mark werd volledig gestript tot er niet meer over­bleef dan de stevige structuur met vier metershoge bouwlagen die het gebouw geschikt maakt om er zwaardere en veeleisende productiefaciliteiten in onder te brengen. De silicaatstenen waarmee de tussenwanden waren opgebouwd, kregen een tweede leven als liftkoker en traphal. Ook de luifel aan de logistieke zone voor het gebouw bestaat volledig uit gerecupereerde materialen.

Tot slot kreeg het kantoorgebouw uit de ja­ren 1990 een nieuwe bestemming als eigentijdse werkplek. De protserige ingang tot het kantoor­gebouw over een loopbrug werd geschrapt en in de plaats kwam een nieuwe toegang langs het groene binnenplein, in de vorm van een in het oog springende stalen trapconstructie. In Hi! Meet op de benedenverdieping krijgen bedrijven die na de pandemie hun kantorenpark hebben verkleind de mogelijkheid om tijdelijk samen te komen en trainingen, brainstorms, workshops of bedrijfsfeesten op te zetten. Voor deze ruimte maakte Pièce Montée een decor met verouderde kantoorspullen zoals faxtoestellen, overheadpro­jectors, archiefkasten, loodzware beeldschermen en toetsenborden, die als sculpturen zijn gestapeld of als het ware worden gedeconstrueerd en nieu­we, speelse functies krijgen.

Op de verdiepingen transformeert Hi! Werk de open landschapskantoren rond het atrium tot kleinere modulaire kantoorunits met slimme in­passing van stilte- en ontmoetingsplekken. Samen met Laura Muyldermans ontwikkelde Plusoffice een nieuwe vormentaal die voortbouwt op het kantoorfetitisjisme van Hi! Meet. De tussenwanden zijn  gemaakt van demonteerbare en herbruikbare me­talen studs (Juunoo), die ze onder meer bekleedden met gerecupereerd glas uit de voorzetgevel van het kantoorgebouw. Meubels zoals tafels, kapstokken of verlichtingsarmaturen zijn gereconstrueerd met fragmenten van achtergelaten kantoormeubilair.

De Hi!-site is het resultaat van een samenwer­king en engagement waarbij verschillende partij­en hun gebruikelijke manier van werken moesten laten varen en iedereen uit zijn comfortzone trad. De ontwikkelaar stapte af van zijn klassieke ver­dienmodel en ontwikkelt nu traag en stapsgewijs. De architecten waren gedwongen om als het ware op de site zelf te ontwerpen en te werken met wat voorhanden was. De aannemers moesten creatief omspringen met gevonden materialen en nieuwe procedés en montagetechnieken bedenken. En de bewoners en gebruikers moeten nog wat wen­nen aan een omgeving die niet de gebruikelijke afwerkingsgraad of comfortnormen aanbiedt en aan een esthetiek die in het begin misschien nog wat vreemd aanvoelt. Maar als je je eenmaal on­derdompelt in het verhaal weet je: dit is een voor­beeld van het bouwen van de toekomst. Of zoals de ontwikkelaar zegt: “Iedereen praat erover, wij doen het!”

A+307 Mixing & Stacking

Ontdek meer in A+307 Mixing & Stacking Bestel hier een exemplaar of neem een jaarabonnement op A+ en mis geen enkel nummer!

Lees ook

Schrijf je in op onze nieuwsbrief
  • This field is for validation purposes and should be left unchanged.