Gepubliceerd op 23.01.2024 | Tekst: Arnaud De Sutter | Foto's: © NWLND Rogiers Vandeputte – Havana architectuur

In de dichtbevolkte wijk rond het Gentse Dampoortstation is er een tekort aan opvangplaatsen voor kleine kinderen. Om deze achterstand weg te werken, stelde het stadsbestuur NWLND Rogiers Vandeputte en Havana architectuur via een wedstrijd aan om in de schoot van Freinetschool De Vlieger Kinderdagverblijf Dampoort te ontwerpen. De ingreep door de twee bureaus optimaliseert de werking van de school en vervolledigt de transformatie van de schoolsite tot verblijfs- en ontmoetingsplaats voor kinderen en jongeren.

De gebouwen waarin de Freinetschool gevestigd is, werden vanaf 1882 ontworpen door stadsarchitect Charles Van Rysselberghe. Ze bevinden zich in het centrum van een dens bouwblok tussen de Dendermondsesteenweg en het parkje aan de Wasstraat. De school is een kruisvormig complex dat zich tussen de woningen in het blok nestelt en reikt naar drie omliggende straten. Langs zijn oostzijde, grenzend aan het buurtpark, was het bouwblok nooit gesloten en de schoolsite nooit afgeschermd van de straat. De typologische figuur van Van Rysselberghe bleef aan één zijde onleesbaar. In 2017 werd de eerste stap gezet in de ‘voltooiing’ van het bouwblok, wanneer het ontmoetingscentrum De Wasserette opende, naar een ontwerp van Architectenbureau Bart Dehaene en ir.-architect Peter Geldof. Met de oplevering van KDV Dampoort ontstaat toch een omvattende figuur rond de school, niet zonder een subtiele benadrukking van de historische situatie.

De nieuwe gebouwen verhullen de school niet. Sterker nog, ze maken de school meer aanwezig in de straat en het park. KDV Dampoort en De Wasserette staan beide een vijftal meter van de rooilijn, de poort tot het schoolterrein bevindt zich twaalf meter verder. Er ontstaat een trechtervormige figuur, een stuk publiek terrein dat zich al in het bouwblok bevindt. De twee gebouwen liggen, net als de speelplaats, op hetzelfde niveau als het park. Mogelijks wordt het verkeersluwe deel van de Wasstraat op termijn verhoogd, zodat er een drempelloze aansluiting tussen de school en het park ontstaat, een verrijking voor de omgeving.

De eenvoudige toevoeging van NWLND en Havana is een grote knipoog naar de planopbouw van de historische school. In de school zijn klassen geordend langsheen lange corridors en geven ze uit op de speelplaats aan de andere zijde, in het kinderdagverblijf zijn drie leefgroepen begrepen tussen buitencirculatie en een voortuintje. Het ontwerpteam richt de achterzijde van zijn units expliciet naar het park, in volle zichtbaarheid, en draait daarmee de logica van de school om. Het voortuintje wordt afgescheiden van de openbare ruimte door een bestaande muur op de rooilijn. Het behoud van de muur legt de nadruk op de stedenbouwkundige geste van het gebouw.

Samen met de toevoeging van de crèche, transformeert het ontwerpteam ook de werking van de school. Het bundelt de administratieve ruimtes van beide organisaties in het historisch gebouw en laat dat gebouw op een meer heldere manier functioneren. De verdieping boven de leefgroepen functioneert als een expansievat. Dankzij de polyvalente ruimte kan de school groeien, kunnen klassen worden uitgebreid en blijft de ideale werking van de school gegarandeerd, ook tijdens potentieel ingrijpende renovatiewerken in de toekomst. Aan de langsbeuk van de school wordt een passerelle gebouwd. De klassen op de verdieping kunnen zo dwars worden bereikt, ook vanop de speelplaats. Het ontwerpteam drukt ook zijn stempel op de Freinetschool, al blijft die heel ingetogen en complementeert zijn ingreep het schema van Van Rysselberghe duidelijk.

In vorm gelijkt het kinderdagverblijf op de school, in constructie en uitzicht is het verschil groot. Het gebouw bestaat uit een staalstructuur waarin houtskelet tussenwanden de leefgroepen van elkaar scheiden. Tussen grote bandramen is de gevel afgewerkt met golvende vezelcementplaten. De crèche verwijst naar de met golfplaten bekiste betonnen gevel van de Wasserette, maar blijft haar eigen circulaire logica trouw. Op een eigenzinnige manier vormt het kinderdagverblijf zowel een synthese van de gebouwen op de site, als een passend sluitstuk tussen de interne werking en de buurt.

Lees ook

Schrijf je in op onze nieuwsbrief
  • This field is for validation purposes and should be left unchanged.