Gepubliceerd op 02.07.2024 | Tekst: Stijn Colon | Foto's: Séverin Malaud © urban.brussels

In de Sint-Gorikshallen te Brussel loopt sinds 15 mei de expositie “Anders wonen” (in het Engels: “New Ways of Living”). De tentoonstelling werd gecureerd en ontworpen door de Brusselse bureaus Dogma en CityTools, in opdracht van Urban.Brussels. Startend vanuit het diverse landschap aan huishoudens in Brussel, tracht de expo een overzicht te bieden van alternatieve woonvormen die ons kunnen inspireren voor het wonen van de toekomst.

De expositie is opgebouwd rond vier kernthema’s: genderemancipatie, wonen en werken, alternatieve eigendomsstructuren en het hergebruik van bestaande gebouwen. Elk kernthema wordt belicht vanuit etnografische portretten van Brusselse ‘non-conforme’ huishoudens. Het thema genderemancipatie schetst het portret van de precaire leefsituatie van een alleenstaande moeder met vier kinderen in een Brussels appartement, naast een portret van het unieke huishouden van een queer gemeenschap in Elsene. De keuze om de focus te leggen op individuele huishoudens – en de betrokken architecten naar de achtergrond te verschuiven – is verfrissend en biedt ruimte om stil te staan bij de toe-eigening, levensstijl en uitdagingen van de bewoners.

Deze portretten zijn telkens vergezeld van vier aanvullende casestudies per thema, die hetzelfde thema contextualiseren binnen een breder geografisch en historisch kader. Geïllustreerd met rijk gekleurde perspectivische plannen en isometrische tekeningen van Dogma, slaan deze projecten de brug van het persoonlijke portret naar de rol van het architectuurontwerp. De gekozen casestudies zijn divers en bieden de nodige context om de schijnbaar “nieuwe” woonvormen eerder te lezen als hernemingen en evoluties van reeds bestaande tradities of experimenten.

De scenografie, opgesteld op de binnenbalkons van de hallen, toont de vier kernthema’s in een opstelling van opgehangen gele textiel waartussen fijne grijze MDF-panelen het verhaal van de expo dragen. Aanvullend hierop vertelt een centrale tijdlijn het verhaal van de evolutie van plannen van Westerse huizen vanaf de eerste semisedentaire vestigingen tot vandaag. Hier komt de ideologische bril van de curatoren het duidelijkst naar voren, die deze evolutie leest als “een poging van machthebbers om bewoners tot een huiselijk leven te stimuleren“.

De expo wordt afgesloten met een toelichting over de rol van regelgeving in dit grote woon-en huisvestigingsverhaal. Hoewel deze zoom-out een welgekomen aanvulling is op de tentoonstelling, blijft de bezoeker hier wat op zijn honger zitten en gaat de toelichting niet verder dan een bondige samenvatting van huidige ambities en regelgeving. De projectpagina op de website van CityTools verraadt dat ook concrete beleidsvoorstellen deel waren van projectambitie, maar dat ze vermoedelijk doorheen het proces naar de achtergrond verdwenen zijn. Desondanks geeft de expo een panoramische blik op de diversiteit van woonvormen vandaag, het verleden, en mogelijks ook de toekomst. In tijden waarin we huizen steeds meer als vastgoed dan als leefplaatsen beschouwen, is deze expo het ideale antidotum.

Lees ook

Schrijf je in op onze nieuwsbrief
  • This field is for validation purposes and should be left unchanged.