Een (in)kijk op architectuur

gepubliceerd op 27.06.2014 | tekst Shendy Gardin

Een (in)kijk op architectuur_cover_A+249

“Un bon croquis vaut mieux qu’un long discours.” Of Napoleon vrij vertaald: een beeld zegt meer dan duizend woorden. In ‘The Images of Architects’ gaat de Zwitserse architect Valerio Olgiati op zoek naar de wortels van de hedendaagse architectuur. Het boek is een neerslag van de tentoonstelling die de auteur in 2012 neerpootte op de architectuurbiënnale ‘Common Ground’. Olgiati contacteerde toen 44 sterarchitecten met de vraag om elk een tiental foto’s uit hun ‘musée imaginaire’ te selecteren die de filosofie van hun praktijk op een treffende manier illustreren. Uit welke bronnen putten zij inspiratie? Welke iconen beïnvloeden hun werk? Welk ideaal streven ze na?

Afgezien van het voorwoord, een korte biografie en de bronvermelding achteraan in het boek, bestaat de uitgave uitsluitend uit beelden. Een afbeelding per pagina, en dat 335 pagina’s lang. Foto’s, tekeningen, collages en schilderijen worden herleid tot pictogrammen en geven ons een sneakpreview van de denkwereld van deze architecten. Maar, hoe ‘lees’ je een boek dat voor 95% uit afbeeldingen bestaat? Simpelweg niet. De afwezigheid van tekst laat je toe om zonder vooringenomenheid naar het beeld te kijken en het naar believen te interpreteren.

Het fotoarchief leent zich dus vooral als een instrument voor observatie en analyse. Wat betekent het beeld an sich? Welke relatie hebben deze pictogrammen onderling en wat vertellen ze ons bijgevolg over de hedendaagse architectuur? Uiteenlopende onderwerpen passeren de revue: Junya Ishigami laat zich betoveren door sterrenstof, Sou Fujimoto plaatst impressies van de stad tegenover ongerept natuurschoon en Jürgen Mayer H. deelt zijn fascinatie voor patronen.

Een (in)kijk op architectuur_pagina_A+249

Sommige selecties zijn echter weinig verrassend en zelfs ietwat voorspelbaar wanneer je het oeuvre van de desbetreffende architect in het achterhoofd houdt. Zo tonen Robert Venturi en Denise Scott Brown een reeks snapshots van Las Vegas uit de jaren ’70, lijkt Alejandro Aravena een voorgekauwd overzicht te geven van het architectuurhistorisch canon en toont Preston Scott Cohen ons tienmaal dezelfde brug, telkens vanuit een ander oogpunt. De fotoreeks grijpt vaak terug naar de ‘oerelementen’ van de architectuur – kolommen, plafonds, trappen, ramen – en is haast een nostalgische terugblik. In die zin past het ook moeiteloos binnen het thema van de huidige architectuurbiënnale in Venetië, Fundamentals. ‘The Images of Architects’ heeft de ambitie om aan de hand van beelden de herkomst van de hedendaagse architectuur in kaart te brengen. Een sluitend ‘universeel’ beeld geeft het boek echter niet. Het geeft geen antwoorden, maar stelt in vraag; het spoort ons aan om stil te staan bij de betekenis van het beeld en bij hoe deze momentopnames kunnen leiden tot nieuwe ideeën.

 

The Images of Architects
Valerio Olgiati
Quart Verlag, Luzern, 2013
isbn 978-3-03761-069-5
www.quart.ch

schrijf je in voor de nieuwsbrief