As sweet as it gets

gepubliceerd op 11.09.2014 | tekst tjm

Ze verpulverde alle records van Bozar. 144.000 bezoekers zakten tussen februari en augustus 2014 af naar het Paleis voor Schone Kunsten voor de overzichtstentoonstelling ‘As sweet as it gets’ van Michaël Borremans (°1963, Geraardsbergen). De reden voor dit succes? “Borremans is een uitstekend schilder en (…) de mengeling van schoonheid en mysterie, van dreiging en esthetiek verleidt veel bezoekers. (…) Borremans slaagt er ook in diverse publieken aan te trekken: zijn schilderkunst is enerzijds klassiek met referenties aan grote meesters als Velazquez en Manet, anderzijds gebruikt hij een beeldtaal die jonge mensen aanspreekt: de taal van film, fotografie en popcultuur.”, aldus De Morgen.

De tentoonstelling is ondertussen vertrokken naar Tel Aviv, ondanks de oproep van sommigen om ‘Israël te boycotten’. In 2015 strijkt de tentoonstelling een laatste keer neer in Dallas (VS). Wat ons rest is een knoert van een luxe-publicatie, uitgegeven onder leiding van Jeffrey Grove (Dallas Museum of Art). De curator en Borremans-expert verzamelde in dit boek meer dan honderd reproducties van uiteenlopende werken die de kunstenaar de afgelopen 14 jaar verwezenlijkte, en vroeg aan meer dan 50 vooraanstaande persoonlijkheden – van David Lynch over Mauro Pawlowski tot David Van Reybrouck – om de begeleidende teksten te schrijven.

Even vaak worden mensen en mensenmassa’s van zo’n afstand bekeken, dat ze gereduceerd worden tot tinnen soldaten in een diorama, kwetsbaar en onbelangrijk.

In bijna alle hier gepresenteerde werken van Borremans staat de mens centraal – en ook weer niet. In dit vaak donkere, van een onbestemde dreiging vervulde universum worden de protagonisten verstilde of ‘versneden’ objecten, of worden ze voorzien van vervreemdende, haast surrealistische attributen: een man speelt met ongedefinieerde, zwevende objecten die iets weg hebben van de schijfjes van een vlooienspel (The German, I & II, 2002), goddelijke laserstralen schieten uit jongensogen (The Son, 2013), een hedendaagse narcissus bewondert zichzelf in het gladde oppervlak van een deksel dat hij zelf vasthoudt en dat hem ter hoogte van de heupen in tweeën lijkt te snijden (The Lid, 2007),…

Even vaak worden mensen en mensenmassa’s van zo’n afstand bekeken, dat ze gereduceerd worden tot tinnen soldaten in een diorama, kwetsbaar en onbelangrijk. Modelpoppetjes, naar believen gemanipuleerd en geplaatst in en rond een schaalmodel van een cinema, een museum, een gigantisch Biedermeierflatgebouw,… door een almachtige godheid die weet wat goed is voor de bewoners van zijn wereld; het doet meer dan eens denken aan de benaderingswijze van die architecten en planners die meer geïnteresseerd zijn in de grootsheid van hun projecten en hun honoraria dan in de menselijke conditie.

Michaël Borremans, The House of Opportunity (Im Rhönlandshaft), 2004
Michaël Borremans, The House of Opportunity (Im Rhönlandshaft), 2004

 

 Michaël Borremans, Automat 1, 2008

Michaël Borremans, Automat 1, 2008

 

249_boek_borremans_cover
Michaël Borremans. As sweet as it gets
Jeffrey Grove (red.)
Hatje Cantz Verlag, Ostfildern, 2014
isbn 978-3-7757-3770-8 (Nederlands), 978-3-7757-3771-5 (Frans), 978-3-7757-3769-2 (Engels)
www.hatjecantz.de

 

schrijf je in voor de nieuwsbrief