26 sociale woningen en commercieel gelijkvloers

Meta architectuurbureau
gepubliceerd op 17.09.2012 | tekst Jürgen Vandewalle
© Jan Kempenaers
© Jan Kempenaers
© Jan Kempenaers

In de Antwerpse Seefhoek, ter hoogte van het Sint-Jansplein, schikken zich 26 sociale woningen en een supermarkt tussen twee haast tegengestelde straten: de residentiële Oudesteenweg en de drukkere Sint-Gummarusstraat met zijn typische kleinhandel. Meta architectuurbureau komt tegemoet aan beide situaties.

Aan de commerciële Sint-Gummarusstraat bevindt zich de ingang van de supermarkt, die zich uitstrekt over de helft van het voorziene terrein en functioneert als plint voor een deel van het wooncomplex. Bovenop de supermarkt zijn veertien appartementen voorzien, verscholen achter een statige gevel met een granitex-afwerking, een materiaal dat vooral in de jaren ’60 en ’70 werd gebruikt. Het geheel sluit qua profiel en uitstraling aan bij de andere panden in de straat. Aan de Oudesteenweg liggen dan nog eens twaalf appartementen, ditmaal bovenop een kelderniveau dat half ondergronds is ingewerkt, waardoor de privacy van de leefruimtes op de eerste verdieping wordt gevrijwaard. Hier is gekozen voor een voor deze residentiële straat typerende architectuur: een sobere gevel die is opgebouwd uit baksteen met onderaan een betonnen plint. De twee verschillende gevels doen niet vermoeden dat het hier om één project gaat. Dat sociale woningen in het verleden te vaak gerealiseerd werden in autonome gebouwen die zich distantieerden van de bestaande stedelijkheid kwam ten goede aan hun zichtbaarheid, maar maakte hen tegelijk ook kwetsbaarder. En voor een sector die vaak – misschien wel onterecht – in een kwaad daglicht staat, is dat eerder een te vermijden kwaliteit. Net daarom is de wijze waarop Meta dit sociale project nauwkeurig invoegt in het stedelijke weefsel zowel vernieuwend als toepasselijk voor deze functie.
De wooneenheden zijn toegankelijk via een transparante hal aan de Sint-Gummarusstraat én via een meer ingesloten inkom aan de Oudesteenweg. Van daaruit stijgt men telkens naar een dubbelhoge centrale gang die de appartementen ontsluit. “Het uitgangspunt voor deze centrale hal met vides was het creëren van ruimtelijkheid en het stimuleren van sociale interactie”, stelt vennoot Eric Soors. De appartementen hebben hun inkom op het slaapniveau van waar men kan stijgen naar een langwerpig leefvolume dat gekenmerkt wordt door een doorzon-oriëntatie. Eric Soors: “Bij de opdrachtgever was er de vrees dat deze duplextypologie niet in de smaak zou vallen, maar op de eerste koopavond vlogen zo goed als alle wooneenheden meteen de deur uit.”
Veel aandacht werd besteed aan de private buitenruimte van de appartementen: vooral de harmonicaramen waren hier een budgettaire inspanning. Het resultaat, een terras dat onderdeel wordt van de zitruimte, is echter een niet te onderschatten meerwaarde wanneer men met beperkte middelen ruimte wil scheppen. Met zijn weelderig uitgewerkte circulatie en buitenruimte, de duplextypologie én de karakteristieke vouwramen doet het gebouw principieel denken aan het Nemausus-project te Nîmes. Met dat sociaal wooncomplex startte Jean Nouvel een nieuwe traditie, waarin het architecturale potentieel van deze gebouwen langzaam maar zeker wordt erkend. Sociale woningbouw is niet langer een rotte plek in de stad, maar een middel om het stedelijke weefsel te vervolledigen, net op die plekken waar het dreigt uit elkaar te vallen.

Meta architectuurbureau plaatst zich volledig in lijn met die traditie. Met specifieke aandacht voor de aanwezige stedelijke patronen én een ruimtelijkheid die niet doet vermoeden dat het hier om sociale woningbouw gaat, ontwerpt Meta een gebouw dat als blauwdruk voor het stedelijke wonen kan functioneren. In een tijd waarin jonge gezinnen buiten de stad op zoek gaan naar ruimte, privacy, overvloedige zonneschijn en uitgestrekte zichten, is het de taak van architecten om te bewijzen dat men ook in de stad deze kwaliteiten kan ontdekken. Het project aan de Sint-Gummarusstraat slaagt met vlag en wimpel in dat opzet.

download pdf
Meta architectuurbureau
Antwerpen | 2012
A+237
pagina's 42-44

Mensen die dit artikel lazen bekeken ook

    Porte-à-faux

    Quatre ouvrages architecturaux récents
ou en cours de réalisation montrent des résolutions particulières à la réalisation de porte-à-faux, pour des programmes et avec des matériaux différents. Cet auvent carré en béton, réalisé dans le cadre d’un contrat de quartier pour un jardin récréatif à Molenbeek-Saint-Jean, se compose d’une grille octogonale de poutres. Les poutres aux côtés ont un très grand moment sur appui. Ces moments coïncident avec le moment d’une poutre en porte-à-faux de 9 m soumise à la même charge. Les poutres centrales de l’auvent ont quant à elles un grand moment en travée, comparable à celui d’une poutre avec une portée de 18 mètres.

    lees meer

    Belvédère des Coteaux de la Citadelle de Liège

    En porte-à-faux, la plate-forme triangulaire de 60 m² culmine sur le versant sud des Coteaux de la Citadelle. Le belvédère, imaginé par le bureau d’études paysage du Service de l’Aménagement des espaces publics de la Ville de Liège, a été conçu et réalisé par le Bureau d’études Greisch. Il fait partie du réaménagement complet des [...]

    lees meer

    Luifel

    Er breidt zich langzaam maar zeker een witte pixelwolk uit over het land. Een ludieke studie van de openbare ruimte, BXL 100, (> A+213) resulteert sinds 2011 in een aantal ingrepen in de openbare ruimte. Ze duiken op in het Brusselse Sint-Gillis en worden ontwikkeld in het Gentse Ledeberg. In Mechelen siert een luifel sinds kort het nieuw aangelegde Pasbrugplein.

    lees meer
© Jan Kempenaers
© Jan Kempenaers
© Jan Kempenaers

schrijf je in voor de nieuwsbrief