Over meubels, mensen en een vrouw

23.06.2017 tot 07.01.2018 Expo

2_ADAM_Panorama_WEB

Na in het eerste halfjaar van 2017 een tentoonstelling te hebben gewijd aan het BAUHAUS, zet het ADAM (Art and Design Atomium Museum) zijn  retrospectief werk verder, deze keer met een terugblik op 100 jaar design in België.

 

In een kort artikel dat dateert uit 1929 met als titel “Des meubles et des hommes” (Over meubels en mensen), onthult Adolf Loos een leuke anekdote die hij ongetwijfeld nog menig keer zal verteld hebben. Het verhaal gaat over Catharina de Grote, keizerin van Rusland, die een secretaire had besteld bij David Roentgen maar de prijs ervan schandalig laag vond en erop stond om een veel hogere prijs te betalen aan de Duitse meubelmaker. Met deze anekdote wil Loos aantonen dat volgens hem een ambachtman tot zijn volle ontplooiing komt wanneer hij  echt naar waarde wordt geschat. Maar de Weense architect voegt er meteen aan toe dat het ras van de Catharina’s helaas uitgestorven lijkt te zijn.

 

De tentoonstelling die in het ADAM wordt voorgesteld is absoluut een goede gelegenheid om er allerhande werken te komen bewonderen. Soms zijn dit grandioze werken (een art déco wandtapijt van Henry Van de Velde of een bureau uit esdoornhout van Victor Horta), soms ook heel alledaags (zoals een Tupperware set van Bob Daenen). De tentoonstelling is ook absoluut een gelegenheid om de creativiteit te bewonderen waarvan verschillende generaties van ontwerpers in ons prille koninkrijk blijk gaven. De curatoren van de tentoonstelling nemen echter geen genoegen met een louter narcistische kijk op het Belgisch design waarbij de werken zonder enige context worden voorgesteld. Ze willen daarentegen de figuren en instellingen in de kijker plaatsen die, sinds het begin van het design in België, geijverd hebben voor de erkenning van de ambachtswerkers.

 

De eenvoud van het decorontwerp zorgt ervoor dat de thema’s duidelijk worden aangebracht. De tentoonstelling bestaat uit 5 delen die overeenstemmen met de 5 perioden uit de geschiedenis van modern design in België. De minder ingewijde bezoeker zal zo te weten komen dat de deelname van bepaalde grote namen aan internationale beurzen of tentoonstellingen veeleer een kwestie is van politieke en economische beslissingen. Zo leert de tentoonstelling ons het interessante personage van Josine des Cressonnières kennen, een echte spil in het streven naar erkenning van het Belgisch design vanaf de jaren 1950. Zij stond aan de wieg van het Institut d’Esthétique Industrielle, van de wedstrijd voor design Signe d’Or en later ook van het Design Center dat zij tot aan haar overlijden in 1985 zou leiden. De inspanningen die des Cressionnières op deze manier heeft geleverd op vlak van het promoten en opwaarderen van het Belgisch design waren van cruciaal belang in een tijd waarin alle ogen gericht waren op de grote industriële mogendheden waartoe België met de Congolese onafhankelijkheid niet langer behoorde.

 

Aan de hand van een knap staaltje archief- en documentatiewerk dat op een heldere manier via borden en een volledige catalogus wordt toegelicht, biedt het ADAM de bezoekers de kans om inzicht te krijgen in de vaak complexe omstandigheden waarin de Belgische designcultuur haar intrede deed, evolueerde om uiteindelijk nagenoeg te verdwijnen. Want design mag dan wel een zaak van cultuur zijn, de Russische keizerin, haar geld en haar meubelmaker zijn er om ons eraan te herinneren dat design ook een kwestie is van politiek en economie. Rest ons de hoop levend te houden dat het ras van de Catharina’s niet samen uitdoofde met Josine des Cressonnières.

 

 

Panorama, a History of Modern Design in Belgium.

Tot 7 januari 2018

ADAM, Brussel

 

 

schrijf je in voor de nieuwsbrief